Hasło „Stalexport” w świecie architektury łączymy z dwiema wieżami, wybudowanymi w centrum Katowic na początku lat 80. ubiegłego wieku. W nadchodzących latach ma się to jednak zmienić, bo drogowy potentat o tej samej nazwie zamierza wkroczyć na rynek nieruchomości. Na pierwszy ogień idzie najbliższe sąsiedztwo biurowców Stalexport, gdzie firma planuje budowę czterech wież mieszkalnych, których wstępny projekt opracowało Konior Studio. W jakich barwach rysuje się nowy fragment katowickiego „city”?
Stalexport to firma kojarzona przede wszystkim z infrastrukturą drogową. Przynajmniej do teraz, bo właściciele spółki ogłosili w ostatnim czasie zupełnie nową strategię biznesową, która poza budową i utrzymanie dróg, oprze się między innymi na nieruchomościach. Wobec wciąż rosnącej (choć już nie tak stabilnie) bańki mieszkaniowej, kierunek nie zaskakuje, interesujący jest za to wybór projektanta, z którym Stalexport ma zamiar zrealizować swoją pierwszą inwestycję. Za projekt czterech wysokościowców potentata drogowego odpowiadać ma pracownia Konior Studio Tomasza Koniora.
nowe drapacze chmur w Katowicach
Wygląda na to, że to wybór nieprzypadkowy — i to nie tylko ze względu na popartą realizacjami markę architekta. Tomasz Konior ma doświadczenie w projektowaniu w Katowicach. To właśnie w jego pracowni powstały koncepcje NOSPR-u, Centrum Nauki i Edukacji Muzycznej „Symfonia” czy przebudowy Supersam-u, wedle jego projektu realizowane jest też obecnie przedsięwzięcie Kwartał Dworcowa. W przypadku inwestycji zapowiadanej przez „drogowego giganta”, jak Stalexport określany jest w mediach, projektowane budynki staną w centrum stolicy województwa śląskiego, przy ulicy Sokolskiej.
Budynki zaprojektowane przez Tomasza Koniora mają znaleźć się na wprost dwóch wieżowców Stalexportu, powstałych w latach 80. ubiegłego wieku. Wysokościowce planowane są po drugiej stronie rzeki Rawy, w miejscu, w którym obecnie znajduje się parking, na tyłach kompleksu Śląskich Technicznych Zakładów Naukowych. W zgodzie przedstawionymi wizualizacjami budowla osiągnie wysokość podobną do jej starszego rodzeństwa po drugiej stronie rzeki, które wznosi się na 92 i 97 metrów. Osiągnięcie tego pułapu może zapewnić jej miejsce w pierwszej dziesiątce katowickich drapaczy chmur.
Nowe mieszkania Stalexportu w Katowicach zaprojektuje Konior Studio
© mat. inwestora
cztery kolory nad Rawą
Na udostępnionych wizualizacjach budynek przedstawiono w formie czterech wież o różnych wysokościach, osadzonych na wspólnej podstawie, nieco wycofanej względem wyższych elewacji. Dwie skrajne wieże zaprojektowano jako najwyższe; pomiędzy nimi rosną dwie nieco niższe struktury, najmniejsza zwieńczona jest zielonym dachem. Każdy z punktowców ma zostać wykończony w nieco innej barwie — od szarej, przez piaskową, aż po błękitną i czerwoną.
Śląskie Techniczne Zakłady Naukowe — proj.: Jadwiga Dobrzyńska, Zygmunt Łoboda, 1928
fot.: Michał Bulsa © CC BY-SA 4.0 | Wikimedia Commons
Budowla projektowana przez Tomasza Koniora przyjmie raczej zachowawczą formę od strony międzywojennych zabudowań Śląskich Technicznych Zakładów Naukowych, zaprojektowanych w 1928 roku w stylu wczesnego modernizmu przez Jadwigę Dobrzyńską i Zygmunta Łobodę. Jak pokazują zaprezentowane przez inwestora wizualizacje, od północy budynek ma posiadać pionową, prostopadłą do podłoża elewację. Zupełnie inaczej zaprojektowano fasady południowe, zwrócone w stronę Rawy i dwóch trzonolinowców z lat 80. XX wieku.
Tam wieże mają przyjąć formę stromych kaskad, obniżających się w stronę koryta rzeki Rawy i osiadających na wspólnej, kilkukondygnacyjnej podstawie. Elewacje zaprojektowano jako rozczłonkowane, składające się z prostopadłościennych modułów „stoki” o zróżnicowanym stopniu przeszklenia — w części modułów tafle szkła obwiedzione są obramieniem, inne z nich mają w pełni transparentne powierzchnie.
Nowe mieszkania Stalexportu w Katowicach zaprojektuje Konior Studio
© mat. inwestora
plac miejski i 700 nowych mieszkań w Katowicach
Jak zapewnia inwestor, zagospodarowaniu ma ulec także najbliższe otoczenie budynku. Na przedstawionych wizualizacjach widzimy zagospodarowane nabrzeże Rawy oraz nową kładkę, znajdującą się na wysokości już istniejących biurowców Stalexportu. W udostępnionych materiałach mowa jest również o nowym miejskim placu — ten mógłby znaleźć się pomiędzy wieżami po zachodniej stronie założenia.
Nowe mieszkania Stalexportu w Katowicach zaprojektuje Konior Studio
© mat. inwestora
A co w środku? Zgodnie z informacjami zawartymi w proponowanej strategii spółki, nowe wieżowce w Katowicach mają zapewnić około 600-700 nowych mieszkań, przy czym Stalexport pozostaje nieufny wobec rynku PRS. Można więc spodziewać się, że zabraknie mikrokawalerek o wymiarach mniejszych, niż przewiduje prawo, a mieszkania będą dostępne na własność, nie w abonamencie na wynajem. Powierzchnia netto ma oscylować między 50, a 55 tysiącami metrów kwadratowych.
Wieżowce Stalexport w Katowicach — proj.: Đorđe Grujičić
fot.: Kris D © CC BY-SA 2.0 | Wikimedia Commons
rodzeństwo spod znaku high-tech
Okolicę wieżowców projektowanych przez pracownię Tomasza Koniora dominuje starsze rodzeństwo planowanej inwestycji — dwie biurowe wieże „Stalexport”, które zaprojektował architekt, Đorđe Grujičić z belgradzkiego biura KMG Trudbenik, autor zespołów mieszkaniowych i biurowych w stolicy współczesnej Serbii. W wyniku budowy, która przebiegała w latach 1976-1979 powstały dwa wieżowce, będące w chwili oddania do użytku najwyższymi budynkami Katowic. Mniejszy wznosi się na 92 metry, wyższy zaś na 97 metrów.
Wieżowce Stalexport w Katowicach — proj.: Đorđe Grujičić
fot.: Lestat © CC BY-SA 3.0 | Wikimedia Commons
Katowickie budynki reprezentują typ trzonolinowca — konstrukcji, w której poszczególne kondygnacje utrzymywane są przez betonowy trzon oraz zespół stalowych lin, przenoszących ciężar stropów. To jeden z niewielu przykładów zastosowania tego rodzaju konstrukcji w Polsce, drugim jest słynny trzonolinowiec we Wrocławiu, który w najbliższym czasie przejdzie kompleksową modernizację. W przypadku katowickiej realizacji architekt zdecydował się wyeksponować nietypową strukturę budynków, wyprowadzając stalowe liny oraz utrzymujące je dźwigary poza zasadniczą bryłę budowli. Dzisiaj punktowce przy ulicy Mickiewicza są jednymi z najbardziej charakterystycznych budynków Katowic.
Nowe mieszkania Stalexportu w Katowicach zaprojektuje Konior Studio
© mat. inwestora
droga do nieruchomości
Kiedy rozpocznie się realizacja projektu powstającego dla Stalexportu w pracowni Tomasza Koniora? Na ten moment brakuje konkretnych dat, dane Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego również milczą na temat zamierzeń budowlanych, planowanych dla działki na tyłach Śląskich Technicznych Zakładów Naukowych. Inwestor przedstawił jednak zarys planów, jakie wiąże z nieruchomościami w najbliższym czasie:
W I kwartale 2026 roku planowane jest utworzenie specjalnej spółki celowej zajmującej się projektami deweloperskimi w zakresie nieruchomości mieszkalnych i komercyjnych
— mówi Andrzej Kaczmarek, prezes zarządu spółki Stalexport Autostrady S.A.
Według dokumentów prezentujących propozycję strategii Stalexportu na najbliższe lata, 2026 rok ma być czasem przygotowań do wejścia w sektor nieruchomości — wdrożenie planowane jest już na rok 2027. Czy koncepcja czterech wież nad Rawą przetrwa w niezmienionej formule?
