Grecki ornament, inspiracja pobliskim strumieniem czy nawiązanie do międzywojennego modernizmu? Wszystkie te tropy wydają się prowadzić do Willi Meander w Konstancinie-Jeziornie, której projekt powstał w pracowni Paweł Lis Architekci. Czy wypełnia wszystkie „5 punktów architektury nowoczesnej”?
Willa Meander powstała przy ulicy Kołobrzeskiej w dzielnicy Skolimowo, na południowo-zachodnich obrzeżach Konstancina-Jeziorny. Podobnie, jak w przypadku znacznej części tego miasta, dominuje tam zabudowa jednorodzinna w formie mniej lub bardziej reprezentacyjnych willi, usiłujących nawiązywać do XIX-wiecznych korzeni rezydencjonalnej architektury Konstancina.
Willa Meander w Konstancinie-Jeziornie
proj.: Paweł Lis Architekci fot.: Oskar Tuszyński
meandry projektowania
Chociaż okolica, w której powstał Meander jest urokliwa — oddalona od centrum, zatopiona w zieleni, a do tego przecięta kanałem Jeziorki, to zaprojektowanie domu na działce nie należało do najłatwiejszych zadań. Niesprzyjające wymiary parceli wymusiły na architektach specyficzne usytuowanie budowli, która nie została umiejscowiona na osi działki:
Bryła i funkcja domu zostały dostosowane do nietypowej działki. Chcąc uzyskać optymalne warunki zabudowy na działce o szerokości mniejszej niż 16m zdecydowano o posadowieniu budynku 1,5m od granicy. Pozwoliło to na wykonanie wejścia w środkowej części parteru.
— czytamy na temat Willi Meander.
Willa Meander w Konstancinie-Jeziornie
proj.: Paweł Lis Architekci fot.: Oskar Tuszyński
architektoniczne abecadło
Willa Meander składa się z dwóch brył o kształcie zbliżonym do obrysu litery „L”, będących swoimi lustrzanymi odbiciami i umieszczonymi jedna na drugiej. Dolną część elewacji frontowej kształtuje zatem wysunięta na przód kubatura dwustanowiskowego garażu, nad którym zawisła nieco wycofana kondygnacja piętra. Ta wystaje ponad obrys murów parteru, tworząc niewielki podcień. Za podporę nadwieszonej kondygnacji służy podwójny filar w kształcie litery „V”. Analogicznie, od strony ogrodu to kondygnacja parteru rozrasta się „w poprzek”, a na niej spoczywa węższa część bryły piętra.
Willa Meander w Konstancinie-Jeziornie
proj.: Paweł Lis Architekci fot.: Oskar Tuszyński
życie w rytmie litery „L”
Nietypowa struktura przestrzenna Willi Meander w dużej mierze zdeterminowała układ funkcjonalny jej wnętrz. Znaczną część kondygnacji parteru zajmuje wspomniany już, dwustanowiskowy garaż. Za nim znalazło się główne wejście do domu, umiejscowione od strony zachodniej, oraz salon połączony z kuchnią i jadalnią. Dzięki zlokalizowaniu strefy dziennej w krótszym boku, kuchnia posiada okna wyglądające zarówno w stronę frontu działki, jak i ogrodu na jej tyłach. Z tej strony elewacja została niemal w całości przeszklona, umożliwiając przy tym dostanie się na niewielki, wyłożony drewnem taras.
Willa Meander w Konstancinie-Jeziornie
proj.: Paweł Lis Architekci fot.: Oskar Tuszyński
Na piętrze zlokalizowano głównie pomieszczenia odpowiadające potrzebom rodziny 2+2 — znajduje się tam duża sypialnia rodziców z łazienką i garderobą oraz dwa mniejsze pokoje dzieci i gabinet. Podobnie jak w parterze, znaczna część elewacji zwróconej w stronę ogrodu została przebita w formie dużego, panoramicznego okna, umożliwiającego dostęp do balkonu.
Willa Meander w Konstancinie-Jeziornie
proj.: Paweł Lis Architekci fot.: Oskar Tuszyński
m jak modernizm
Chociaż projektant podkreśla inspirację rowem rzeki Jeziorki, przepływającej na tyłach działki, na której stanęła Willa Meander, to trudno oprzeć się wrażeniu, że duży wpływ na jej ostateczną formę miały nawiązania do modernizmu w jego międzywojennym wydaniu. Chociaż parcela, na której powstał Meander jest stosunkowo wąska, to nawet od frontu dom sprawia wrażenie budowli o horyzontalnej kompozycji — to zasługa mocno podkreślonych kierunków poziomych, które osiągnięto przede wszystkim dzięki nadwieszeniu części drugiej kondygnacji nad ziemią.
Willa Meander w Konstancinie-Jeziornie
proj.: Paweł Lis Architekci fot.: Oskar Tuszyński
Horyzontalizm budowli wzmagają również proporcje zastosowanych przeszkleń, w znakomitej większości panoramicznych. Niektóre z nich sięgają od podłóg, aż po stropy, inne są raczej wąskie, rodem z międzywojennych funkcjonalistycznych willi. W zgodzie z modernistycznymi trendami jest wykorzystanie słupów oraz swobodne ukształtowanie elewacji, a także sposób jej wykończenia, do którego wykorzystano płytki klinkierowe w kolorze kości słoniowej.
Willa Meander w Konstancinie-Jeziornie
proj.: Paweł Lis Architekci fot.: Oskar Tuszyński
Międzywojennym akcentem jest też zaokrąglenie niemal wszystkich narożników budowli, dzięki czemu przypomina raczej gdyńską rezydencję z międzywojnia, niż współczesny dom jednorodzinny. Do wypełnienia „5 przykazań” Le Corbusiera w konstancińskiej willi brakuje jedynie funkcjonalnego wykorzystania powierzchni dachu, co może wynikać z ustaleń obowiązującego na tym obszarze Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzeni, który określa sposób kształtowania dachów w projektowanych budynkach.
Willa Meander w Konstancinie-Jeziornie
proj.: Paweł Lis Architekci fot.: Oskar Tuszyński
Meander w Konstancinie-Jeziornie
Nie oznacza to jednak, że połacie dachu willi Meander nie pełnią dodatkowych funkcji. Stały się elementem programu, mającego na celu zmniejszenie negatywnego wpływu budowli na środowisko:
Dom zaprojektowano zgodnie z wymogami zrównoważonego rozwoju. Podwyższone właściwości termiczne okien uzyskano stosując profile aluminiowe z pakietem 3-szybowym. Dodatkowo zastosowano płyty izolacyjne PIR o współczynniku przewodzenia ciepła Lambda 0,022 W/(mK) oraz montaż okien na konsolach w licu elewacji. W domu zaprojektowano rekuperacje, przygotowano miejsce i przyłącze do montażu fotowoltaiki na dachu. W parterze i na piętrze zastosowano szkło bezpieczne. Przewidziano miejsce na zbiorniki retencyjne na gromadzenie wody deszczowej i powtórne jej wykorzystanie do podlewania ogrodu.
— pisze Paweł Lis.
Willa Meander w Konstancinie-Jeziornie
proj.: Paweł Lis Architekci fot.: Oskar Tuszyński
Czy willa Meander wpisze się w kanon najciekawszych rezydencji w Konstancinie-Jeziornie?
