W architektonicznym słowniku bliźniak to dwa domy jednorodzinne połączone wspólną ścianą w granicy działki. Podobnie jak w naturze, domy-bliźniaki niemal zawsze są też swoimi lustrzanymi odbiciami. Z tym paradygmatem polemizuje jednak pracownia rmk.architektura, która zaprojektowała osiedle dwukolorowych domów jednorodzinnych przy ulicy Borków 58 w Warszawie. Chociaż pierwsze skrzypce odgrywają barwne elewacje, to elementów różniących architektoniczne bliźniaki jest znacznie więcej.
Podmiejskie osiedla domków jednorodzinnych, oprócz urbanistycznego ciężaru wynikającego z ich lokalizacji, przyzwyczaiły nas do miałkiej, anonimowej architektury — długich rzędów budowli-pieczątek, które odróżnia od siebie jedynie marka samochodu stojącego przed wjazdem do niewielkiego garażu. W przypadku nowego osiedla przy ulicy Borków 58 na warszawskim Wawrze mogło skończyć się podobnie:
Osiedle powstało na podstawie zapisów Decyzji o Warunkach Zabudowy, które opisywały maksymalną możliwą gęstość zabudowy oraz skośny typ dachów. Zadaniem projektowym było stworzenie form o ciekawej artykulacji przestrzennej, współczesnym charakterze, posiadających rozwiązanie podnoszące komfort użytkowania.
— wyjaśniają architekci.
Jak zespół pracowni RMK.A uniknął powtarzalności wśród bliźniaków?
Osiedle domów jednorodzinnych przy ulicy Borków 58 w Warszawie — proj.: RMK.A
fot.: Nate Cook
do wyboru, do koloru
Podstawowe założenie wydaje się proste. Przy ulicy Borków 58 w Warszawie stanęło 10 domów jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej. Każdy z nich ma podobne wymiary, dwie kondygnacje, dwuspadowy dach, drzwi wejściowe, wjazd do garażu i zestaw prostokątnych okien. Stwierdzenie, że (w zgodzie z typem bliźniaka) domki niczym się od siebie nie różnią, byłoby jednak sporym nadużyciem.
Osiedle domów jednorodzinnych przy ulicy Borków 58 w Warszawie — proj.: RMK.A
fot.: Nate Cook
W pierwszej chwili w oczy rzuca się kolorystyka. Każda z połówek bliźniaków przy Borków występuje w jednej z dwóch wersji kolorystycznych — czarnej lub pomarańczowej. Projektując poszczególne domy, architekci zastosowali alternację barw, dzięki której udało się wizualnie odseparować od siebie budynki, nie popadając jednocześnie w naprzemienny, szachownicowy rytm. Na kolorach indywidualny wyraz architektury osiedla na Wawrze się jednak nie kończy.
Osiedle domów jednorodzinnych przy ulicy Borków 58 w Warszawie — proj.: RMK.A
fot.: Nate Cook
Domy ułożono wzdłuż dojazdu szczytowymi elewacjami frontowymi, których rytm tworzy spójny charakter założenia. Rytm dachów przełamują trójwymiarowe wnęki, dające użytkownikom prywatność. Podobne, przestrzenne elementy tworzą również zewnętrzne tarasy położone w parterach budynków. Okna podkreślone zostały obramowaniami, które nadają elewacjom przestrzenności. Dzięki powyższym budynki zyskały asymetryczny wyraz w geometrycznym wydaniu.
— tłumaczy zespół pracowni RMK.A.
Osiedle domów jednorodzinnych przy ulicy Borków 58 w Warszawie — proj.: RMK.A
fot.: Nate Cook
asymetria osiedla przy ulicy Borków 58 w Warszawie
Asymetria odegrała rolę również w układzie niewielkiego osiedla. Osiem domów — lub też cztery bliźniaki — zaprojektowano po obu stronach centralnie usytuowanej uliczki. W lustrzanym odbiciu pojawiają się jednak pewne zniekształcenia.
Osiedle domów jednorodzinnych przy ulicy Borków 58 w Warszawie — projekt zagospodarowania terenu
proj.: RMK.A
Ostatni z domów został obrócony względem pozostałych, tak aby nawiązać do układu urbanistycznego otoczenia oraz stanowić zamknięcie osi widokowej. Wyjścia z części domów zaprojektowano na bocznych fasadach, co w połączeniu z przesunięciem przeciwległych budynków pozwoliło uzyskać przestrzenne otwarcie narożników.
— czytamy o osiedlu przy ulicy Borków 58 w Warszawie.
Osiedle domów jednorodzinnych przy ulicy Borków 58 w Warszawie — proj.: RMK.A
fot.: Nate Cook
między prywatnym a wspólnym
Chociaż zieleni, zwłaszcza tej niezagospodarowanej, w okolicy nowego osiedla przy ulicy Borków nie brakuje, to zespół rmk.architektura zadbał również o małą oazę wewnątrz założenia, zaprojektowaną nawet pomimo pewnych ograniczeń, które narzucała działka:
Wyzwanie w projektowaniu stanowił brak możliwości przejazdu „na wylot” ze względu na strukturę własnościową, co udało się rozwiązać poprzez stworzenie miejsca do zawracania pojazdów na końcu drogi wewnętrznej. W narożniku działki zaprojektowaliśmy miejsce rekreacji dla wszystkich mieszkańców. Infrastruktura towarzysząca domom taka jak miejsca postojowe, śmietniki czy skrzynki przyłączeniowe zlokalizowano pomiędzy domami, tak aby uwolnić fasady frontowe od zbędnych elementów.
— pisze pracownia RMK.A.
Osiedle domów jednorodzinnych przy ulicy Borków 58 w Warszawie — proj.: RMK.A
fot.: Nate Cook
Przestrzeń rekreacyjna powstała w formie niewielkiego skweru, zlokalizowanego na końcu wewnętrznej uliczki dojazdowej. Mieszkańcy mają tam do dyspozycji ławki otoczone zielenią oraz mały plac, na którym zaprojektowano stolik z siedziskami. Na tyłach każdego z domów znajduje się ogród, z kolei przed elewacjami frontowymi powstały nieduże rabaty.
Osiedle domów jednorodzinnych przy ulicy Borków 58 w Warszawie — proj.: RMK.A
fot.: Nate Cook
barwna odpowiedź na domy-pieczątki
Dużym problemem osiedli domów jednorodzinnych projektowanych jako wspólne założenia jest ich powtarzalność. Szeregi podmiejskich lub — co gorsza — położonych w szczerym polu domów-pieczątek powoli stają się zmorą polskiego krajobrazu. W przypadku osiedla przy ulicy Borków w Warszawie nie ma mowy o podobnym wrażeniu. Chociaż cały układ pozostaje stylistycznie spójny dzięki zastosowaniu wspólnego języka form i barw, to połówki każdego z bliźniaków mają odrębne wyrazy architektoniczne. Różne są też układy, które kryją się w ich wnętrzach.
Osiedle domów jednorodzinnych przy ulicy Borków 58 w Warszawie — proj.: RMK.A
fot.: Nate Cook
Każda z połówek bryły obiektu ma inny układ pomieszczeń, elewacje oraz kształt wnęk. Program funkcjonalny, który stanowił bazę do projektowania, mieści w sobie przestronną część dzienną, wiatrołap połączony z garażem i częścią obsługującą budynek w postaci toalety, spiżarni oraz wnęki na urządzenia techniczne.
— wymieniają architekci.
Domy występują w dwóch intuicyjnych układach. W obu przypadkach w parterze sercem mieszkania jest duży salon połączony z kuchnią. W układzie „A” wejście do ogródka na tyłach poprzedza duży taras o rozpiętości równej całej szerokości budynku, w typie „B” taras jest z kolei narożny. Asymetria wyraża się również w lokalizacji wejść — połowa domów ma wejście w elewacji frontowej, pozostałe ukryto w podcieniu w elewacji bocznej.
Osiedle domów jednorodzinnych przy ulicy Borków 58 w Warszawie — proj.: RMK.A
fot.: Nate Cook
Na piętrach znajdują się pomieszczenia prywatne. W przypadku układu „A” kondygnację podzielono na cztery pokoje sypialniane, w tym jeden z dostępem do oddzielnej garderoby, z kolei w typie „B” miejsce jednej z sypialni znajduje przestronny gabinet. Do wyboru, do koloru!
