Suzhou Museum of Contemporary Art,
projekt: BIG
Z góry przypomina zapętloną wstęgę, z poziomu ziemi – ogród, przez który prowadzą ścieżki między sztuką, wodą i zielenią. BIG stoi za projektem Suzhou Museum of Contemporary Art, które 30 sierpnia 2026 roku otwarto nad jeziorem Jinji w Suzhou. Muzeum o powierzchni 60 000 m² składa się z 12 pawilonów połączonych jednym falującym dachem i jest pierwszym ukończonym muzeum sztuki w dorobku BIG.
Suzhou MoCA składa się z 12 pawilonów połączonych falującym dachem, który z góry układa się w charakterystyczną, niemal wstęgową kompozycję — ©Suzhou MoCA
między miastem a jeziorem
Suzhou słynie z historycznych ogrodów, w których architektura nie jest oddzielona od krajobrazu. Pawilony, dziedzińce, ścieżki i zadaszone przejścia tworzą tu przestrzeń przeznaczoną do odkrywania etapami. BIG wykorzystało tę tradycję jako punkt wyjścia dla współczesnego muzeum, ale zamiast kopiować dawne formy, przełożyło sposób organizowania przestrzeni na znacznie większą skalę. Działka znajduje się pomiędzy miastem a jeziorem Jinji, tuż obok dużego diabelskiego młyna. Zamiast stawiać w tym miejscu jeden zwarty gmach, który dodatkowo oddzielałby zabudowę od nabrzeża, projektanci rozbili muzeum na 12 pawilonów. Między nimi pojawiają się ogrody, dziedzińce i przejścia prowadzące w stronę wody. Dzięki temu kompleks nie tworzy bariery pomiędzy miastem a jeziorem. Można przechodzić przez jego teren w kierunku nabrzeża, a woda i zieleń wchodzą pomiędzy poszczególne części muzeum. Architektura staje się więc nie tylko miejscem prezentowania sztuki, ale również fragmentem miejskiej trasy prowadzącej ku jezioru.
Pomiędzy pawilonami muzeum poprowadzono ścieżki i ogrody, które nawiązują do tradycji ogrodów Suzhou — ©Suzhou MoCA
współczesna interpretacja chińskiego ogrodu
Jednym z najważniejszych odniesień dla projektu był lang – charakterystyczny dla tradycyjnych ogrodów Suzhou zadaszony korytarz prowadzący przez krajobraz. W muzeum jego odpowiednikiem jest ciąg komunikacyjny, który przechodzi przez kolejne pawilony i łączy galerie, przestrzenie spotkań oraz pozostałe funkcje kulturalne. Trasa nie narzuca jednak jednego sposobu zwiedzania. Z głównej drogi można schodzić do poszczególnych sal i wybierać krótsze przejścia pomiędzy wystawami. Pawilony połączono zarówno mostami, jak i przejściami podziemnymi, dzięki czemu układ może dostosowywać się do zmieniającego się programu wystaw. W poszczególnych częściach kompleksu znalazły się galerie, teatr, sala wielofunkcyjna, restauracja, hol wejściowy oraz przestrzenie biurowe. Pomiędzy nimi pozostawiono miejsce na ogrody i sztukę prezentowaną na zewnątrz. Zamiast tradycyjnego muzealnego korytarza powstała więc sieć wnętrz i otwartych przestrzeni, pomiędzy którymi widz może swobodnie się przemieszczać.
Woda, zieleń i przeszklone elewacje sprawiają, że granica między architekturą a krajobrazem miejscami niemal się zaciera — ©Suzhou MoCA
jeden dach nad dwunastoma pawilonami
Elementem, który spina cały kompleks, jest falujący dach. Nie tworzy jednej płaskiej powierzchni – unosi się i opada nad kolejnymi pawilonami, nadając im różne wysokości i sylwetki. Jego miękkie linie odwołują się do dachów tradycyjnej architektury Suzhou, ale zamiast osobnych przekryć tworzą ciągłą wstęgę biegnącą przez cały zespół. Dach ma tu szczególne znaczenie również ze względu na sąsiedni diabelski młyn. Z jego gondoli całe muzeum można oglądać z góry, dlatego ta część budynku staje się w praktyce piątą elewacją kompleksu. W tej perspektywie układ pawilonów i wijącego się nad nimi dachu przypomina nieskończony węzeł, który przeplata się wokół konstrukcji koła i prowadzi w stronę jeziora. Falująca geometria nie jest więc jedynie efektownym gestem widocznym z lotu ptaka. Z poziomu ziemi dach porządkuje poszczególne części muzeum i nadaje całemu założeniu spójność, mimo że program rozdzielono pomiędzy wiele osobnych pawilonów.
Jedna z instalacji prezentowanych w przestrzeniach wystawienniczych Suzhou MoCA podczas otwarcia muzeum — ©Suzhou MoCA
muzeum, przez które można wędrować
Suzhou MoCA nie jest zamkniętym, monumentalnym gmachem, lecz miejscem, które odkrywa się w ruchu. Trasa prowadzi między galeriami, ogrodami, dziedzińcami i wodą, a granica między wnętrzem a krajobrazem celowo się zaciera. To, co z góry układa się w wyrazisty, niemal graficzny znak, z poziomu ziemi zmienia się w sieć ścieżek, przejść i kolejnych widoków. Właśnie ten sposób poruszania się po kompleksie najmocniej nawiązuje do tradycyjnych ogrodów Suzhou. Nie chodzi w nich o jedną kompozycję oglądaną z określonego miejsca, lecz o stopniowe odkrywanie kolejnych przestrzeni podczas spaceru. Suzhou Museum of Contemporary Art oficjalnie otwarto dla publiczności 30 sierpnia 2026 roku. Na inaugurację przygotowano między innymi wystawy poświęcone Pablowi Picassowi, współczesnej sztuce chińskiej oraz ekspozycje „Materialism” przygotowaną przez BIG. Cały projekt opiera się na relacji architektury z krajobrazem. Dwanaście pawilonów, ogrody, woda i wspólny dach tworzą współczesną interpretację przestrzeni, z której Suzhou słynie od stuleci – miejsca, które nie narzuca jednej perspektywy, lecz odsłania się stopniowo, krok po kroku.
